Տարածված քաղցրացուցիչները կարող են փոխել աղիների միկրոբիոտան, հատկապես դեղերի հետ համադրությամբ

Քեմբրիջի համալսարանի գիտնականները պարզել են, որ լայնորեն օգտագործվող շատ քաղցրացուցիչներ կարող են անմիջականորեն ազդել աղիքային մանրէների աճի վրա, և դրանց համադրությունը որոշակի դեղամիջոցների հետ կարող է զգալիորեն ուժեղացնել այդ ազդեցությունը։

Molecular Systems Biology ամսագրում հրապարակված հետազոտության արդյունքները ստացվել են լաբորատոր պայմաններում և չեն ապացուցում, որ քաղցրացուցիչները մարդկանց մոտ կարող են հիվանդություններ առաջացնել։ Սակայն, հեղինակների խոսքով, աշխատանքն ընդգծում է աղիների միկրոբիոտայի հետ դրանց փոխազդեցության ավելի մանրամասն հետազոտության անհրաժեշտությունը։

Հետազոտողները փորձարկել են 39 բնական և արհեստական ​​քաղցրացուցիչներ աղիքային մանրէների 25 տեսակների վրա, այդ թվում՝ օգտակար, չեզոք և պոտենցիալ պաթոգեն միկրոօրգանիզմները։ Փորձարկված քաղցրացուցիչների մոտ 75 տոկոսն ազդել է մանրէների առնվազն մեկ տեսակի աճի վրա, իսկ որոշները խոչընդոտել են մարսողական առողջության պահպանման գործում կարևոր դեր ունեցող միկրոօրգանիզմների աճին։

Այնուհետև գիտնականները գնահատել են, թե ինչպես է քաղցրացուցիչների ազդեցությունը փոխվում սննդամթերքներում և դեղամիջոցներում սովորաբար հանդիպող այլ նյութերի, այդ թվում՝ կոֆեինի, վանիլինի, այլ քաղցրացուցիչների և դեղատոմսով տրվող դեղերի հետ համատեղելիս։ Ընդհանուր առմամբ, հայտնաբերվել է ավելի քան 100 տարբեր փոխազդեցություն. որոշ դեպքերում քաղցրացուցիչների ազդեցությունն ուժեղացել է, մյուսներում՝ թուլացել։

Առավել ցայտուն ազդեցությունը նկատվել է սննդարդյունաբերության մեջ օգտագործվող քաղցրացուցիչ իզոստևիոլի և հակադեպրեսանտ դուլոկսետինի համադրության դեպքում: Այս համադրությունը զգալիորեն զսպել է Roseburia intestinalis և Parabacteroides merdae մանրէների աճը, որոնք կապված են աղիների առողջության պահպանման, արյան մեջ շաքարի կարգավորման և իմունային համակարգի նորմալ գործունեության հետ:

Աղիքային միկրոբիոտայի պարզեցված լաբորատոր մոդելում իզոստևիոլի և դուլոկսետինի համադրությունը նաև նվազեցրել է մանրէների բազմազանությունը՝ ցուցանիշ, որը սովորաբար համարվում է կայուն և առողջ միկրոբիոտայի նշան, և փոխել է մանրէների տարբեր տեսակների միջև հավասարակշռությունը: Լրացուցիչ փորձերը ցույց են տվել, որ նման փոփոխությունները կարող են մեծացնել օրգանիզմի որոշակի բջիջների թունավորությունը և ազդել բորբոքման և իմունային պատասխանի վրա։

Հեղինակներն ընդգծել են, որ բոլոր փորձերն անցկացվել են բացառապես լաբորատոր պայմաններում: Մարդու իրական օրգանիզմը զգալիորեն ավելի բարդ է. քաղցրացուցիչների գործունեության վրա կարող են ազդել սննդակարգը, գենետիկան, նյութափոխանակությունը, դեղորայքի ընդունումը և աղիների միկրոբիոտայի անհատական ​​կազմը։

«Մեր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ արհեստական ​​քաղցրացուցիչները կենսաբանորեն չեզոք նյութեր չեն: Դրանք կարող են փոխազդել աղիքային միկրոօրգանիզմների հետ, և դրանց ազդեցությունը կարող է ուժեղացվել կամ փոփոխվել այլ միացությունների, այդ թվում՝ դեղամիջոցների կողմից», - նշել է հետազոտության ղեկավար, պրոֆեսոր Կիրան Պատիլը:

Գիտնականների կարծիքով՝ այժմ անհրաժեշտ են կլինիկական փորձարկումներ մարդկանց վրա՝ որոշելու համար, թե արդյոք աղիների միկրոբիոտայի նման փոփոխություններ տեղի են ունենում իրական աշխարհի պայմաններում և արդյոք դրանք կարող են էական ազդեցություն ունենալ մարդու առողջության վրա: